bolis folklore - rites
armenia > books > bolis folklore	about cilicia | feedback | chat | ©

This is the on-line complete text of the book "Armenian Folklore of Bolis", generously allowed e-publication by the author, Verjine Svazlian. It is written in Western Armenian.  If you do not have your browser configured for displaying Armenian, you must click here.

1. PROSE FOLKLORE
1. Fables, tales
2. Legends
3. Religious-moral tales
4. Humorous tales
5. Parables and animal tales
6. Custom tales
7. Historical tales
2. VERSE FOLKLORE
1. Lullabies
2. Children's play songs
3. Children's songs
4. Adolescent songs
5. Love songs
6. Emigration songs
7. Ritual (nuptial, festive) songs
8. Custom and humorous songs
9. Nature songs
3. PHRASEOLOGICAL FOLKLORE
1. Proverbs
2. Edifications
3. Maledictions
4. Benedictions
5. Idioms
6. Riddles
7. Patters
8. Verse aphorisms
9. Creeds
10. Prayers
4. RITES - Past and present folk customs

 IV

Ì ¾ ê º ð

1 (1498)©  Ø Î ð î à ô Â Æ ô Ü

²Ý ½áÛ·Á áñ ³ÙáõëÝáõû³Ý ê©äë³ÏÇÝ ÏÝù³Ñ³Ûñ »õ ÏÝù³Ù³Ûñ »Õ³Í ¿, ³Ý ³É Ýáñ ÍÝ³Í Ù³ÝáõÏÇÝ ÏÝù³Ñ³ÛñÁ, ÏÝù³Ù³ÛñÁ Ï'ÁÉɳÛ:  ²ÝáÝù ݳËûñáù å¿å¿ùÇÝ Ñ³·áõëïÝ»ñÁ »õ Ýáõ¿ñÝ»ñÁ ÏÁ ßïÏ»Ý:

ÆÝãå¿ë ѳñëÝÇùÇ Å³Ù³Ý³Ï, ÙÏñïáõû³Ý ³ï»ÝÝ ³É ݳËûñûù »Ï»Õ»óÇÇÝ  Ñ»ï ÏÁ å³ÛٳݳõáñáõÇÝ ûñÁ, ųÙÁ, ù³ÝÇ° Ñá·»õáñ³Ï³Ýáí »õ Ç°Ýã ³ëïÇ׳ÝÇ ÏÝáõÝù åÇïÇ ÁÉɳÛ, ³Ýßáõßï Áëï ë³Ï³·ÝÇ: (ºÏ»Õ»óÇÇ Ýëï³ñ³ÝÝ»ñáõÝ íñ³Û ͳÕÇÏÝ»ñ ³Ùñ³óÝ»É, Ññ³õÇñ³ïáÙë»ñ å³ïñ³ëï»É, ³ë µáÉáñÁ Ù³ëݳõáñ ѳëï³ïáõÃÇõÝ Ï³Û, ÏÁ ϳñ·³õáñ¿):

ÎÇñ³ÏÇ ûñÁ, ïáõÝ¿Ý »Ï»Õ»óÇ ·³ó³Í ³ï»ÝÁ Ù³ÛñÁ å¿å¿ùÇÝ Ñ³·áõëïÝ»ñÁ ÏÁ ѳ·óÝ¿, ÏÝù³Ñûñ Ó»éùÁ Ïáõ ï³Û: ºÏ»Õ»óÇÝ å¿å¿ùÇÝ Ñ³·áõëïÝ»ñÁ ÏÁ ѳݻÝ: ÎÝù³Ñûñ ÏáõñÍùÇÝ ×»ñÙ³Ï Ó»é³·áñÍáõ³Í ³ÝÓ»éáó ÏÁ ¹Ý»Ý, íñ³Ý ³É ˳õÉáõ ÙÁ, áñáÝù å¿å¿ùÇÝ Ù³ÛñÁ ßïÏ³Í Ï'ÁÉɳÛ: ÎÝù³Ñ³ÛñÁ å¿å¿ùÁ ˳õÉáõÇÝ íñ³Ý ÏÁ µéÝ¿:

î¿ñ ѳÛñÁ, ¹åÇñÝ»ñÁ ÏÁ ëÏëÇÝ ê©¶Çñù ϳñ¹³É, »ñ·»É: ØÏñïáÕ Ñá·»õáñ³Ï³ÝÁ ÏÝù³ÑûñÁ ÏÁ ѳñóÝ¿©

- سÝáõÏÁ DZÝã ÏÁ Ëݹñ¿:

²Ý ÏÁ å³ï³ë˳ݿ©

- гõ³ïù, ÛáÛë, ë¿ñ »õ ÙÏñïáõÃÇõÝ:

ºñ»ù ³Ý·³Ù ÏÁ ѳñóÝ¿: ºñ»ù ³Ý·³ÙÝ ³É ÝáÛÝ å³ï³ë˳ÝÁ Ï'³éÝ¿:

Ú»ïáÛ å¿å¿ùÇÝ ³ÝáõÝÁ ÏÁ ѳñóÝ¿: ÎÝù³Ñ³ÛñÁ Ï'Áë¿©

- ºñ³½:

§ºñ³½¦ Áë»Éáí ÏÁ ϳñ¹³Ý: ä¿å¿ùÇÝ ëáõñµ ³õ³½³ÝÁ ÏÁ ËáÃ»Ý ÏÁ ѳݻÝ: ØÇõéáÝÁ ÏÁ ùë»Ýª ׳ϳïÇÝ, ³÷»ñáõÝ Ù¿çÁ, áïù»ñáõÝ ï³Ï»ñÁ, µ»ñ³ÝÇÝ, ³ãù»ñáõÝ, ³Ï³ÝçÝ»ñáõÝ:

¶»ñß© î© Ø»ëñáå ³ñù© Øáõóý»³ÝÁ ß³ï ëù³Ýã»ÉÇ Ï'Áë¿ ³ï µáÉáñÁ: Èë»ÉÁ ³ñÅ¿© §²ë ³Ï³ÝçÝ»ñ¹ ³Õïáï Ëûëù»ñ ãÉë»Ý, ³ë ßñÃáõÝùÝ»ñ¹ ³Õïáï Ëûëù»ñ ã³ñï³ë³Ý»Ý, ³ÛÉ ÙdzÛÝ µ³ñÇ Ëûëù»ñ Áë»Ý: ²ë ³ãáõÏÝ»ñÁ ÙdzÛÝ ³Õáõáñ µ³Ý»ñ ÃáÕ ï»ëݳÝ: ²ë áïù»ñÁ ÃáÕ ÙdzÛÝ ßÇï³Ï ׳ٵ³Ý»ñ »ñóݦ: ºë, ³Ýßáõßï, ã»Ù Ïñݳñ ³Ýáñ Áë³ÍÝ»ñÁ ÑÇÙ³ µ³é ³é µ³é ÛÇß»É, µ³Ûó ½ÇÝù Éë»É Ï'³ñÅ¿:

ä¿å¿ùÁ ÏÝù³Ñ³ÛñÇÝ Ó»éùÁ Ïáõ ï³Ý: Ú»ïáÛ ï³×³ñÇÝ ßáõñçÁ ÏÁ ¹³ñÓÝ»Ý ½ÇÝù: ÎÝù³Ù³ÛñÁ ѳ·áõëïÝ»ñÁ µ»ñ³Í Ï'ÁÉɳÛ, ÏÁ ѳ·óÝ¿: Üáõ¿ñÁ Ïáõ ï³Û: ØÇõëÝ»ñÝ ³É ϳñ·áí ÏÁ Ùûï»Ý³Ý, ѳñÁ, Ù³ñÁ ÏÁ ßÝáñѳõáñ»Ý, áëϻտÝ, ³ñÍ³Ã»Õ¿Ý Ýáõ¿ñÝ»ñÁ Ïáõ ï³Ý, Ï'Áë»Ýª §´³ñÇ ½³õ³Ï ÁÉɳۦ, ÇëÏ ÏÝù³ÑûñÁ »õ ÏÝù³ÙûñÁ Ï'Áë»Ýª §²ëïáõ³Í ÁݹáõÝ¿¦: ºÏ»Õ»óÇÇ ¹áõé¿Ý ¹áõñë »ÉɳÉáõ ³ï»ÝÁ ³Ù¿Ý ÁÝï³ÝÇùÇ ïáõ÷ ÙÁ ×»ñÙ³Ï ß³ù³ñÝ»ñ É»óáõ³Í åáÝåáÝÛ»ñÝ»ñ Ïáõ ï³Ý, áñáÝù ݳ»õ ïáõÝ»ñÁ áñå¿ë ÛÇß³ï³Ï ÏÁ å³ÑáõÇÝ:

ºÏ»Õ»óÇ¿Ý í»ñçÁ ϳ°Ù ùáíÇ ëñ³ÑÇÝ Ù¿ç ùáùûÛÉ ÷³ñÃÇ Ï'ÁÉɳÛ, å¿ÛåÇ ÷³ñÃÇ Ï'ÁÉɳ۪ áïùÇ íñ³Û ÑÇõñ³ëÇñáõÃÇõÝ, »õ ϳ٠ë»Õ³ÝÝ»ñáõ ßáõñçÁ:

ØÏñïáõ³Í å¿å¿ùÇÝ Ñ³ÛñÁ, Ù³ÛñÁ Ç Ýß³Ý Û³ñ·³ÝùÇ »õ »ñ³Ëï³·Çïáõû³Ý ³Õáõáñ, Ù»ÍÏ³Ï ³ñͳà ϳ٠ùñÇëÃ³É ïáõ÷áí ß³ù³ñ, ßû·ûɳݻñáí »õ ͳÕÇÏÝ»ñáí ׳ٵáõ ÏÁ ¹Ý»Ý ÏÝù³Ñ³ÛñÁ »õ ÏÝù³Ù³ÛñÁ:

ºñ»ùß³µÃÇ ûñÁ, Ï¿ëûñ¿Ý í»ñçÁ ÙÏñïáõ³Í å¿å¿ùÁ ÏÝáõÝù¿Ý ÏÁ ѳݻÝ: Ü»ñϳݻñÁ Ýáõ¿ñÝ»ñ ÏÁ ï³ÝÇÝ:

îáõÝÇÝ Ù»Í ë»Ý»³ÏÇÝ Ù¿çï»ÕÁ É¿Ñ¿Ý ÙÁ ÏÁ ¹Ý»Ý, Ù¿çÁ çáõñ ÏÁ É»óÝ»Ý, ÏÝùáõ³Í å¿å¿ùÁ Ù¿çÁ ÏÁ ËáûÝ, ÏÁ Éáõ³Ý: Ü»ñϳݻñÁ áëÏÇ, ³ñͳÃ, ÃÕó¹ñ³Ù ÏÁ Ý»ï»Ý çáõñÇÝ Ù¿çÁ ϳ٠ùáíÁ ÏÁ ¹Ý»Ý: ÎÝù³Ù³ÛñÁ å¿å¿ùÁ ÏÁ Éáõ³Û: Üáñ¿Ý ѳ·áõëïÝ»ñ ï³ñ³Í Ï'ÁÉɳÛ, ÏÁ ѳ·óÝ¿: ²ï çáõñÇÝ Ù¿çÁ å¿å¿ùÇÝ ÙÇõéáÝáï ѳ·áõëïÝ»ñÝ ³É ÏÁ Éáõ³Û »õ çáõñÁ Ù³ùáõñ ï»Õ ÙÁ ÏÁ ó÷¿ª ϳ٠ͳéÇ ÙÁ ï³Ï, ϳ٠³ÍáõËÇ íñ³Û, áñ Ù³ñ¹ íñ³Ý ãÏáË¿:

Ú»ïáÛ ÏÁ Ùûï»Ý³Ý ùáùûÛÉÇ ë»Õ³ÝÇÝ Ã¿Û, ÉÇÙáݳï, ÷³ëó ϳ٠³Ýáõß»Õ¿Ý ÏÁ ׳߳ϻÝ:

²Ù¿Ý µ³Ý ÉÙÝÝ³É¿Ý »ïùÁ ³Ù¿Ý Ù³ñ¹ Çñ ïáõÝÁ Ï'»ñó۩ §¾íÉÇ ¿íÇÝ¿, ù¿ûÛÉÇ ù¿ûÛÇÝ¿, ¿íÇ ûÉÙÇ۳ݳª ëÁã³Ý ï»ÉÇÇÝ¿¦ (îáõÝ áõÝ»óáÕÁª ïáõÝ, ·ÇõÕ áõÝ»óáÕÁª ·ÇõÕ, ïáõÝ ãáõÝ»óáÕÝ ³Éª ÙáõÏÇÝ Í³ÏÁ):

2© (1499). ² Ø à ô ê Ü à ô Â Æ ô Ü

ijٳݳÏÇÝ, ²Ý³ïûÉáõÇ ·³õ³é³óÇ Ñ³Û»ñÁ ѳñëÝÇùÇÝ ÐÇÝ·ß³µÃÇ ûñÁ ûÅÇïï»ë Ï'ÁÝ¿ÇÝ: ÎÝù³Ù³ÛñÁ ѳñëÇÝ ³ÝÏáÕÇÝÁ ÏÁ ßïÏ¿ñ, Ññ³õÇñ»³ÉÝ»ñÁ íñ³Ý ¹ñ³ÙÝ»ñ »õ ß³ù³ñ»Õ¿Ý ÏÁ Ý»ï¿ÇÝ: гñëÇÝ ûÅÇï, »ñµ ÷»ë³ÛÇÝ ïáõÝÁ ÏÁ ï³Ý¿ÇÝ, Ï»ëáõñÙ³ÛñÁ ûÅÇïÁ µ»ñáÕÝ»ñáõÝ åáËã³Ûáí Ýáõ¿ñÝ»ñ Ïáõ ï³ñ:

àõñµ³Ã ûñÁ ÏÝù³Ù³ÛñÁ »õ ù³ÝÇ ÙÁ ÏÇÝ»ñ ѳñëÝóáõÝ µ³ÕÝÇù ÏÁ ï³Ý¿ÇÝ: Þ³µ³Ã ûñÁ ÷»ë³óáõÇÝ ×ÏáÛÃÁ ÑÇݳ ÏÁ ùë¿ÇÝ: ì»ñçÝ ³É ïÕáõÝ ÏáÕÙÇÝÝ»ñÁ ѳñëÝóáõÇÝ ïáõÝÁ Ï'»ñóÛÇÝ, ÑÇÝ³Ý ÏÁ ï³Ý¿ÇÝ ³÷ë¿Ç ÙÁ Ù¿çª íñ³Ý ÙáÙ»ñ ß³ñ³Í »õ ãáñ »õ óñÙ åïáõÕÝ»ñáí É»óáõÝ ëÇÝÇ ÙÁ:

ÎÝù³Ù³ÛñÁ ÿ÷ëÇÇ ÙÁ Ù¿ç ûÕÇáí ÏÁ ß³Õáõ¿ñ ÑÇݳÝ. íñ³Ý ³É 15-20 ѳï ÙáÙ ÏÁ í³é¿ÇÝ:

¾ñÇÏÙ³ñ¹ÇÏ Ï¿ûëÿñÇßÇ å¿ë µ³Ý»ñ Ï'ÁÝ¿ÇÝ, ÏÁ ϳï³Ï¿ÇÝ: ê³å¿ë ûñÇݳϪ ѳñëÝóáõÇÝ »Õµ³ÛñÁ Ï¿ë Ï³Ù Ù¿Ï áëÏÇ Ï'áõ½¿ñ, áñ ÃáÛÉ ï³Û ÑÇÝ³Ý ùë»É:

ì»ñç³å¿ë ÑÇÝ³Ý ÏÁ ùë¿ÇÝ Ñ³ñëÝóáõÇ ³÷ÇÝ Ù¿çÁ, ÑÇݳÛáí ˳ã Ï'ÁÝ¿ÇÝ Ï³Ù »ÕáõÝ·Á ÏÁ Ý»ñÏ¿ÇÝ: ²ÕçÇÏÝ»ñáõ ³÷»ñáõÝ Ù¿ç ³É ÑÇݳ ÏÁ ùë¿ÇÝ: ºõ ïÕáõ ÏáÕÙÇÝÝ»ñÁ ѳñëÝóáõÇÝ ïáõÝ¿Ý ³Ýå³ï×³é µ³Ý ÙÁ ÏÁ ·áÕݳÛÇÝ: سÛñ»ñáõÝ ³éçÇÝ»Ï ³ÕçÇÏÝ»ñÁ Ï'»ñ·¿ÇÝ »õ ÏÁ ˳ճÛÇÝ, ³ÛëÇÝùݪ ÏÁ å³ñ¿ÇÝ©

²Û¹ ·Çß»ñÇÝ Ï'Áë¿ÇÝ© §¶ÁÝ³Û Ï¿×¿ëǦ, ³ÛëÇÝùݪ ÑÇݳÛÇ ·Çß»ñ, »õ Ï'»ñ·¿ÇÝ©

γ٪

γ٠ë³å¿ë Ï'»ñ·¿ÇÝ©

γ٠ϳï³Ï»Éáí, µ³Ûó ³ÕçÏ³Ý ÍÝáÕùÁ ׳ûóÝ»Éáí, Ï'»ñ·¿ÇÝ©

ÆëÏ Ñ³ñëÝóáõÇÝ ÷á˳ñ¿Ý Ï'»ñ·¿ÇÝ©

ÐÇÙ³, »ñµ ·³õ³éÝ»ñ¿Ý ß³ï Ñ³Û ÁÝï³ÝÇùÝ»ñ »Ï³Í ѳëï³ïáõ³Í »Ý äáÉÇë »õ ѳÛÏ³Ï³Ý »Ï»Õ»óÇÝ»ñáõÝ ßáõñçÁ ѳٳËÙµáõ³Í, ѳñëÝÇùÝ»ñÁ ß³ï ³õ»ÉÇ ï³ñµ»ñ, ß³ï ³õ»ÉÇ Ñ³ÛϳϳÝ, ùÇã ÙÁ ÝáÛÝÇëÏ ³õ»ÉÇ ³ñ¹Ç³Ï³Ý Ó»õáí Ï'ÁÉɳÝ:

²é³ç ïÕáõÝ ÍÝáÕùÁ ³ÕçÇÏï»ëÇ Ï'»ñóÛÇÝ »õ ÁÝï³ÝÇùÇÝ Ñ³ñëÁ Çñ»Ýù Ï'ÁÝïñ¿ÇÝ: ÐÇÙ³ ³ÕçÇÏ ïÕ³Û ½Çñ³ñ ÏÁ ï»ëÝ³Ý Ñ³Ù³Éë³ñ³ÝÁ ϳ٠áõñÇß ï»Õ ÙÁ, Çñ³ñáõ ÏÁ ѳٳÏñÇÝ: îÕ³Ý ÍÝáÕùÇÝ ÏÁ Û³ÛïÝ¿. ³ÝáÝù »Ã¿ ѳٳӳÛÝ »Ý, ·áñÍÇ Ï'³ÝóÝÇÝ:

îÕáõÝ ÍÝáÕùÁ Ý߳ݳËûëáõû³Ý Ï'»ñóÝ: سï³ÝÇ ÙÁ ϳ٠åÇÉ¿½ÇÏ ÙÁ ÏÁ ¹Ý»Ý ³ÕçÏ³Ý Ó»éùÁ, Ç Ýß³Ý ËûëùϳåÇ:

Ø»Ýù ³é³çÇÝ ³Ý·³Ù ÁÉɳÉáí áñáß»óÇÝù »ñÃ³É Ù»ñ ѳñë ²éÉ¿ÃÁ áõ½»Éáõ: ºÕµ³Ûñëª îÇ·ñ³Ý ²ÉÃáõÝ ³ÛÝù³¯Ý ·»Õ»óÇÏ ëÏë³õ Çñ ËûëùÁ, áñ ÙáéݳÉáõ µ³Ý ã¿ñ: ÚáíѳÝÝ¿ë Âáõٳݻ³ÝÇÝ å¿ë îÇ·ñ³ÝÁ ëÏë³õ© §©©© Ø»Ýù Ò»ñ û׳ËÁ »Ï³Í »Ýù, ѳó ã»Ýù áõ½»ñ Ò»½³ÝÇó, ÑáÕ ïáõ¿ù Ù»½ Ò»ñ ïÝÇó¦:

²éÉ¿ÃÁ »õ ²ñ³ñ³ïÁ ³ñ¹¿Ý Çñ³ñáõ Ñ»ï ݳ˳å¿ë ѳëÏóáõ³Í ¿ÇÝ, µ³Ûó ³ÕçÏ³Ý ÍÝáÕùÁ Çñ³ñ ݳۻÉáí ÁëÇÝ© §Ø»Ýù ٻͬѳÛñ, Ù»Í Ñûñ»Õµ³Ûñ áõÝÇÝù. ³ÝáÝó å¿ïù ¿ ѳñóÝ»Ýù¦: ²Ýßáõßï ³ï Ó»õ³Ï³ÝáõÃÇõÝ ÁÉɳÉÁ îÇ·ñ³ÝÁ ѳëÏó³õ »õ Çñ µ³ñÇ ÅåÇïáíÁ Áë³õ© §ºÃ¿ Ò»ñ ³ÕçÇÏÁ åÇïÇ ãï³ù, Ù»Ýù ³É ½ÇÝù ÏÁ ÷³ËóÝ»Ýù¦:

²ñ¹¿Ý ²éÉ¿ÃÇÝ Ùûñ»Õµ³ÛñÁ îÇ·ñ³ÝÇÝ ÁÝÏ»ñÝ ¿ñ. îÇ·ñ³ÝÇÝ ËûëùÁ Û³ñ·³Í ÁÉɳÉáõ ѳٳñ ïÝ»óÇÝ»ñáõÝ ×³ßÇ ë»Õ³Ý ¹Ý»É ïáõ³õ, íñ³Ý ³É ÁÙå»ÉÇáí: λñ³Ýù, ËÙ»óÇÝù, ½ñáõó»óÇÝù: ì»ñçÝ ³É ²éÉ¿ÃÁ ³Ýáõß ëáõñ× ÙÁ Ññ³Ùóáõó: Ø»Ýù ³É ³Ýáñ Ù³ïÁ Ù³ï³ÝÇ ÙÁ ³ÝóáõóÇÝù, ËûëùϳåÁ ÁñÇÝù:

ÐÇÙ³ Ù»ñ ûñ»ñáõÝ ³ÙáõëÝáõû³Ý ѳٳñ å¿ïù ¿ª

ܳ˪ µÅßÏ³Ï³Ý ³ñïûÝáõÃÇõÝ, áñ »ñÏáõ ÏáÕÙ»ñÝ ³É ³éáÕç »Ý, ÁÝï³ÝÇùÝ»ñáõÝ Ù¿ç ųé³Ý·³Ï³Ý ÑÇõ³Ý¹áõÃÇõÝ ãϳÛ:

²å³ª ³é³Ýó ù³Õ³ù³óÇ³Ï³Ý ·ñ³ÝóáõÙÇ »Ï»Õ»ó³Ï³Ý åë³Ï³¹ñáõÃÇõÝ ã'ÁÉɳñ: ܳËûñáù ÃáõÕûñ ÏÁ É»óÝ»Ý, ÏÁ í³õ»ñ³óáõÇÝ, Û»ïáÛ ÙdzÛÝ »Ï»Õ»ó³Ï³Ý åë³Ï ÏñÝ³Ý ÁÝ»É:

îÕáõÝ ÏáÕÙÁ »Ï»Õ»óÇ¿Ý ûñ Ï'³éÝ¿, ÿ á°ñ ûñÁ, á°ñ ųÙáõÝ ÏñÝ³Û åë³Ï³¹ñáõû³Ý ³ñ³ñáÕáõÃÇõÝÁ ϳ۳ݳÉ:

Î'áñáß»Ý Ã¿ ù³ÝÇ° Ñá·»õáñ³Ï³Ý åÇïÇ Ý»ñÏ³Û ·ïÝáõÇ© ù³ÝÇ° ù³Ñ³Ý³Û, ù³ÝÇ° í³ñ¹³å»ï, ù³ÝÇ° »åÇëÏáåáë åÇïÇ Ñ³Ý¹Çë³í³ñ»Ý: ºÏ»Õ»óÇÇ  »ñ·ã³ËáõÙµÇÝ »ñ·»óáÕáõÃÇõÝÁ åÇïÇ ÁÉɳ±Û ÿ á±ã: ²ë µáÉáñ ѳñó»ñÁ ݳËûñûù Áëï ë³Ï³·ÝÇ ÏÁ ÉáõÍáõÇÝ: ê³Ï³·Ý»ñÁ ÙÏñïáõû³Ý, åë³Ï³¹ñáõû³Ý »õ óÕÙ³Ý Ñ³Ù³ñ ½³ï Ï'ÁÉɳÝ: ºõ »Ï»Õ»óÇÝ ¹ñáõ³Í Ï'ÁÉɳÝ: ²Ýáñ Ñ³Ù»Ù³ï ³É »ÝóϳݻñÁ ÁÝïñáõÃÇõÝ Ï'ÁÝ»Ý: ²ñ¹¿Ý Ù³ëݳõáñ ѳëï³ïáõÃÇõÝÝ»ñ ϳÝ, áñ ÏÁ ϳ½Ù³Ï»ñå»Ý ³Û¹ µáÉáñÁ (»Ï»Õ»óÇÇÝ Ýëï³ñ³ÝÝ»ñÁ ͳÕÇÏÝ»ñáí ½³ñ¹³ñ»ÉÁ, Ññ³õÇñ³ïáÙë»ñÁ ·»Õ»óÇÏ Íñ³ñÝ»ñáõ Ù¿çª íñ³Ý »ñÏáõ ³ÙáõëÝ³Ï³Ý Ù³ï³ÝÇ, ѳñëÝÇùÇ »ñÏáõ ×»ñÙ³Ï ß³ù³ñ, ³Ùñ³óáõ³Í »ñÏáõ ͳÕÇÏ, áñáõ Ù¿ç ½áÛ·»ñáõÝ ÍÝáÕùÁ ѳ×áÛùáí ³Ûë ϳ٠³ÛÝ ÁÝï³ÝÇùÁ Çñ»Ýó ½³õ³ÏÝ»ñáõÝ ë© åë³ÏÇ ËáñÑñ¹ÇÝ Ý»ñÏ³Û ·ïÝáõ»Éáõ ÏÁ Ññ³õÇñ»Ý ª ˳ã»Õµ³Ûñáõû³Ùµ ³ÛëÇÝã-³ÛëÇÝ㻳ÝÇ, »õ ³ÛÉÝ):

äë³ÏÇÝ ûñÁ ÷»ë³Ý »õ ÏÝù³Ñ³ÛñÁ Ïáõ ·³Ý »Ï»Õ»óÇÇ ¹áõñëÁ ÏÁ ϻݳÝ, Ññ³õÇñ»³ÉÝ»ñÁ »õë: ²ÕçÏ³Ý ÏáÕÙÁ ³ç ÏáÕÙÁ ÏÁ ϻݳÛ, ïÕ³ÛÇÝ ÏáÕÙÁ Ó³Ë ÏáÕÙÁ: ºÏáÕÝ»ñÁ ½Çñ³ñ Ï'áÕçáõÝ»Ý, ÏÁ Ó»éÝáõÇÝ: ²Ù¿Ý Ù³ñ¹ ÏÁ ï»Õ³õáñáõÇ: ºÏ»Õ»óÇÇÝ ëñ³ÑÁ ÏÁ É»óáõÇ: ²ñ¹»Ý ųÙÁ ×Çß¹ 4©30-ÇÝ Ñ³ñëÁ Ïáõ ·³Û ϳ°Ù å³å³ÛÇÝ, ϳ°Ù »ÕµûñÁ, ϳ°Ù Ñûñ»ÕµûñÁ ûõÁ Ùï³Í, ùáíÁª ÏÝù³Ù³ÛñÁ, áñ ѳñëÁ ÏÁ µ»ñ¿: гñëÇÝ »ï»õ¿Ý ³É ù³ÝÇ ÙÁ Ù³ïÙáõ³½¿É ïûÝ»ñ, ϳñëáÝ ïûÝ»ñÝ»ñ Ïáõ ·³Ý:

²ï ³ï»Ý ÷»ë³Ý ÏÁ Ùûï»Ý³Û ѳñëÇÝ ùáíÇ ³ÛñÙ³ñ¹áõÝ, Ó»éùÁ ÏÁ ѳٵáõñ¿, ³ÕçÏ³Ý Ã»õÁ ÏÁ ÙïݳÛ, Ëáñ³ÝÇÝ ³éç»õ ÏÁ ï³ÝÇ. ÏÝù³Ñ³ÛñÁ »õ ÏÝù³Ù³ÛñÁ ³ÝáÝó »ï»õÁ ÏÁ ϻݳÝ: ²ÕçÏ³Ý Ù³Ù³Ý, å³å³Ý, å³ñ³·³Ý»ñÁ ³ÕçÏ³Ý ÏáÕÙÁ ÏÁ ϻݳÝ, ïÕáõ ÏáÕÙÇÝÝ»ñÁª ïÕáõÝ ÏáÕÙÁ:

Ø»ñ ²ñ³ñ³ïÇÝ »õ ²éÉ»ÃÇÝ åë³ÏÁ ѳݹÇë³í³ñáÕ Ñá·»õáñ³Ï³ÝÁ ·»ñß© î© Ø»ëñáå ²ñù© Øáõóý»³ÝÝ ¿ñ: ²Ý ëù³Ýã»ÉÇ Ï»ñåáí ϳï³ñ»ó: سݳõ³Ý¹ ß³ï Ûáõ½Çã ¿ÇÝ Çñ Ëûëù»ñÁ, áñáÝù ÇÝùÁ ß³ï ³Õ¿Ï Ï'Áë¿, µ³Ûó »ë Ùûï³õáñ³å¿ë Áë»Ù© §©©©²éÉ¿Ã ³ÕçǯÏë, ¹áõÝ ²ñ³ñ³ïÇÝ ÏÇÝÁ ÁÉɳÉáí åÇïÇ Ñá· ï³ÝÇë ³Ýáñ ÙÇÝã»õ Ï»³Ýùǹ í»ñçÁ, ù³ÝÇ áñ ³ß˳ñÑÇë íñ³Û ³Ù¿Ý ï»ë³Ï ¹Åáõ³ñáõÃÇõÝÝ»ñ, ÑÇõ³Ý¹áõÃÇõÝÝ»ñ, ³Ý·áñÍáõÃÇõÝ, »õ ³ÛÉÝ Ï³Ý: (ÜáõÛÝÁ ݳ»õ ²ñ³ñ³ïÇÝ Áë³õ:) ²Ûá°: ²Ý ³ï»ÝÁ ³ë ÑÇõñ»ñáõÝ Ý»ñϳÛáõû³ÙµÁ, ³ÝáÝó íϳÛáõû³ÙµÁ, Ó»½ åÇïÇ ³Ùáõëݳóݻ٦: ÎÁ ï³ÝÇ Ëáñ³ÝÇÝ ³éç»õÁ, ³ñ³ñáÕáõÃÇõÝÁ Ï'ÁÝ¿: ¶ÉáõËÝáõÝ ½³ï¬½³ï ݳñûïÁ ÏÁ ϳå¿, ·ÉáõË ·ÉáõËÇ Ïáõ ï³Û, ÏÝù³Ñ³ÛñÝ ³É ˳ãÁ Ù¿çï»ÕÝÇݪ ·ÉáõËÝáõÝ íñ³Û ÏÁ µéÝ¿: Þ³ñ³Ï³ÝÝ»ñ ÏÁ ϳñ¹³Ý: ²Ãáé ÏÁ µ»ñ»Ý,  ѳñëÁ, ÷»ë³ÛÁ ¹¿Ù ¹ÇÙ³ó ÏÁ Ýëï»óÝ»Ý, Û»ïáÛ áïùÇ ÏÁ ѳݻÝ: ¶ÇÝÇ ÏÁ µ»ñ»Ý: ¶ÇÝÇÇÝ íñ³Û ÏÁ ϳñ¹³Ý: øÇã ÙÁ ÏÁ ËÙóÝ»Ý: ²ï ÙÇçáóÇÝ »ñÏáõ ÏáÕÙ»ñáõ Ù³Ûñ ѳÛñ»ñÁ, ÏÝù³Ñ³ÛñÝ áõ ÏÝù³Ù³ÛñÁ »õë ÏÁ ËÙ»Ý: ÌÝÍճݻñÁ ÏÁ ã³É»Ý, »õ ³ÛÉÝ:

ì»ñçÁ Ññ³õÇñ»³ÉÝ»ñÁ Ù¿ÏÇÏ-Ù¿ÏÇÏ ÏÁ Ùûï»Ý³Ý, ѳñë áõ ÷»ë³Ý ÏÁ ßÝáñѳõáñ»Ý, ݳ»õ ÍÝáÕùÁ. §²ãù»ñÝǹ ÉáÛë¦, §Ø¿Ï µ³ñÓÇ Í»ñ³Ý³Ý¦, §Ê¿ñ»ñÝÇÝ ï»ëݳù¦, §ºñç³ÝÇÏ ÁÉɳݦ Ï'Áë»Ý, ÇëÏ ÏÝù³Ñ³Ûñ ÏÝù³Ù³ÛñÇÝ Ï'Áë»Ýª §ì³ñÓù»ñÝǹ ϳï³ñ¦, §â³ñã³ñ³ÝùÝǹ ³å³ß˳ñ³Ýù ÁÉɳۦ áõ ÏÁ ßÝáñѳõáñ»Ý, ½³ñ¹»Õ¿Ý ÝáõÇñáÕÝ»ñÁ »Ï»Õ»óÇÇÝ Ù¿çÁ ѳñëÇÝ íǽÁ ϳ٠ӻéùÁ Ï'³ÝóÁÝ»Ý: ¸áõñë »ÉɳÉáõ ³ï»Ý ÷»ë³ÛÇÝ ÏáÕÙÁ ³Ù¿Ý Ù¿Ï ÁÝï³ÝÇùÇÝ ³ÝáõßÇÏ åûÝåûÝÛ»ñÝ»ñ Ïáõ ï³Ûª Ù¿çÁ ѳñëÝÇùÇ ×»ñÙ³Ï ß³ù³ñáí:

Üáñ³åë³ÏÝ»ñÁ Ýϳñáõ»Éáõ Ï'»ñóÝ, »õ ϳ٠Éáõë³ÝϳñÇãÁ »Ï³Í Ï'ÁÉɳÛ: Ú»ïáÛ Ï³°Ù »Ï»Õ»óÇÇÝ ÏÇó ëñ³ÑÁ, ϳ°Ù ׳߳ñ³Ý ÙÁ, ϳ°Ù å³Ý¹áÏ ÙÁ í³ñÓáõ³Í Ï'ÁÉɳÛ. ãáõÝ»õáñÝ»ñÁ ïÕáõÝ ïáõÝÁ ÏÁ ÅáÕíáõÇÝ:

гñë áõ ÷»ë³Ý ïáõÝ¿Ý Ý»ñë Ùï³Í ³ï»ÝÝÇÝ µñÇÝÓ, ß³ù³ñ, ¹ñ³Ù ÏÁ ó÷»Ý íñ³ÝÇݪ Ç Ýß³Ý Û³õ»ñÅ, ѳٳï»Õ ëÇñáÛ »õ ù³Õóñ áõ µ³ñ·³õ³× Ï»³ÝùÇ: (Æ Ù¿ç ³ÛÉáó, г۳ëï³ÝÇ Ù¿ç ï»ë³Ýù ѳñë áõ ÷»ë³ÛÇÝ áõë»ñáõÝ É³õ³ßÝ»ñ  Ý»ï³Í ¿ÇÝ, »ñ»õÇ ÝáÛÝ Ýå³ï³Ïáí: ²ï ÝáñáõÃÇõÝ ¿ñ Ù»½Ç ѳٳñ):

ÄáÕáíáõñ¹Á ë»Õ³ÝÝ»ñáõÝ ßáõñçÁ ÏÁ ï»Õ³õáñáõÇ: úñáõ³Ý ËûëݳÏÁ Ý»ñë ÏÁ Ññ³õÇñ¿ Ýáñ³åë³ÏÝ»ñÁ: ºÕµ³Ûñëª îÇ·ñ³Ý ²ÉÃáõÝ ³Û¹ ûñÁ ß³ï ·»Õ»óÇÏ Ñ³Ý¹Çë³í³ñ»óª Áë»Éáí© §ºë ÏÁ ѳõ³ï³Ù áñ ÇÝãå¿ë ó³õ»ñÁ, »ñµ Ù³ñ¹áó ÏáÕÙ¿ ÏÁ µ³ÅÝáõÇݪ ÏÁ ûûõ³Ý³Ý, ³ÛÝå¿ë ³É áõñ³ËáõÃÇõÝÝ»ñÁ, »Ã¿ Ù³ñ¹áó ÏáÕÙ¿ µ³ÅÝáõÇÝ, ß³ï ³õ»ÉÇ Ã³Ýϳ·ÇÝ »õ ÇÙ³ëï³ÉÇó ÏÁ ¹³éݳÝ: ²Ñ³ ÿ ÇÝãáõ »ë ³Ûëûñ ³Û¹ Ñå³ñïáõÃÇõÝÁ ÏÁ ½·³Ù µáÉáñǹ Ñ»ï Ñáë ·ïÝáõ»Éáõë: ²Ûëûñ »ë Ýáñ³åë³ÏÝ»ñáõ Üáñ λ³ÝùÇÝ ·ÇñùÇÝ Ù¿çÁ åÇïÇ ³ÝóÝÇÙª ³é³çÇÝ ³Ý·³Ù ³ñï³ë³Ý»Éáí »õ Ý»ñë Ññ³õÇñ»Éáí î¿ñ »õ îÇÏÇÝ ²ñ³ñ³ï, ²éÉ¿Ã Øûñ»ñÁ¦: Üáñ³åë³Ï ½áÛ·Á áõñ³Ë ½áõ³ñà ÅåÇïáí Ý»ñë »Ï³Ý, å³ñ ÙÁ å³ñ»óÇÝ, Ýëï»ó³Ý »õ Ëñ³Ë׳ÝùÁ ëÏë³õ:

Ú»ïáÛ Ýáñ³åë³ÏÝ»ñÁ Ù»Õñ³ÉáõëÝÇ Ï'»ñóݪ ƽÙÇñ, ²ÝóÉdz, ²Ù»ñÇϳ, üñ³Ýë³, ³É ÷³ñ³Ûǹ ѳٻٳï:

âËûëϳÝáõÃÇõÝÁ ·ÇõÕ»ñáõ Ù¿ç ß³ïáÝó í»ñó³Í ¿: гñëÁ Ù»ñ ïáõÝÇÝ Ù¿ç ïáõÝÇÝ ³ÕçÇÏÝ ¿, ßñç³å³ïáõ³Í ëÇñáí »õ ·áõñ·áõñ³Ýùáí: ²Ýßáõßï ³Ý ³É ÏÁ Û³ñ·¿ Ù»½ »õ ÷³éù ²ëïáõÍáÛ, Çñ³ñ Ñ»ï ÙÇßï ëÇñáí »õ Ùáõѳåå¿Ãáí »Ýù: ²ëïáõ³Í ÃáÕ ß³ï ãë»å¿:

3 (1500).  Ú à ô Ô ² ð Î ² ô à ð à ô Â Æ ô Ü⁷⁰

¶³õ³éÝ»ñáõÝ Ù¿ç ÝÝç»ó»³ÉÇ íñ³Û Ï'áÕµ³ÛÇÝ, »ñ·»ñ ÏÁ ÑÇõë¿ÇÝ »õ µ³ñÓñ³Ó³ÛÝ áõ ɳó³ÏáõÙ³Í Ï'»ñ·¿ÇÝ: ²Û¹ »ñ·»ñÁ Ù»Í Ù³ë³Ùµ Ãñù»ñ¿Ý Ï'ÁÉɳÛÇÝ© ÇÝãå¿ë ûñÇݳϪ ÎÇõñÇõÝ»Ýó Ýáñ³Ñ³ñë ö¿ñáõ½Ç íñ³Û »ñ·áõ³Í ë·»ñ·Á©

ÐÇÙ³ äáÉëáÛ Ù¿ç ѳݷáõó»³ÉÁ Ñá·ÇÝ ³õ³Ý¹»É¿Ý í»ñçÁª »Ï»Õ»óÇ¿Ý ù³Ñ³Ý³Ý Ïáõ ·³Û, ϳñ× ³ÕûÃù ÙÁ Ï'ÁÝ¿, ¹Ç³ÏÁ ÏÁ ï³ÝÇÝ »Ï»Õ»óõáÛ Ñá·»ïáõÝÁ, áõñ ½³ÛÝ ë³éݳñ³ÝÇ Ù¿ç ÏÁ å³Ñ»Ý: Øݳó³Í µáÉáñ ·áñÍ»ñÁ ϳ½Ù³Ï»ñåÇã ѳëï³ïáõÃÇõÝÁ Ï'ÁÝ¿: îÝ»óÇÝ»ñÁ ã»Ý í³½í½»ñ:

³ÕáõÙÁ ³é³Ýó ù³Õ³ù³å»ï³ñ³ÝÇ µÅßÏÇ ³ñïûݳ·ñÇ ã'ÁÉɳñ: ²é³Ýó ³Û¹ ÃáõÕÃÇ Ã³Õáõ٠ϳñ»ÉÇ ã¿: ³ÕáõÙÇ ûñÁ, ųÙÁ Ï'áñáßáõÇ, ûñûñáõÝ Ù¿ç ÏÁ ͳÝáõóáõÇ: ¶»ñ»½Ù³Ý³ï³Ý ¹é³Ý ³é³ç ·ñ³ï³Ëï³ÏÇÝ íñ³Û ³É ÏÁ ·ñáõÇ£ ²ë ³ñ³ñáÕáõÃÇõÝÝ ³É ѳñëÝÇùÇ »õ ÙÏñïáõû³Ý å¿ë Çñ ³ëïÇ׳ÝÝ»ñÁ áõÝÇ, Áëï ë³Ï³·Ý»ñáõ:

ÚáõÕ³ñϳõáñáõû³Ý ûñÁ ÝÝç»ó»³ÉÁ ÏÁ Éáõ³Ý, »Ï»Õ»óÇ ï³ñáõ³Í ×»ñٳϻտÝÁ »õ ѳ·áõëïÁ ÏÁ ѳ·óÝ»Ý, ˳ë³Ûáí ÏÁ å³ï³Ýù»Ý, ¹³·³ÕÁ ÏÁ ¹Ý»Ý, ·ÉËáõÝ ï³ÏÁ µ³Ùå³Ï¿ å½ïÇÏ µ³ñÓ ÙÁ:

²éѳë³ñ³Ï ͳÝûÃÝ»ñÁ ïûÙ³ñÇ ëïáñ³·ñáõû³Ùµ Çñ»Ýó ó³õ³ÏóáõÃÇõÝÁ ÏÁ Û³ÛïÝ»Ý: îûÙ³ñÁ »Ï»Õ»óÇÇÝ µ³ÏÁ ¹ñáõ³Í Ï'ÁÉɳÛ, áõñ ÏÁ ·ñ³ÝóáõÇݪ §÷áË³Ý Í³ÕÏ»åë³ÏǦ Ç°Ýãù³Ý ÏÁ Û³ïϳóÝ¿ ïáõ»³É ³ÝÓÁ ѳٳÛÝùÇ Ñ³ë³ñ³Ï³Ï³Ý ϳ٠Ùß³ÏáõóÛÇÝ áñ»õ¿ ѳëï³ïáõû³Ý Ç Ýå³ëï: ÎÁ å³ï³ÑÇ áñ »õ° ͳÕÏ»åë³Ï ÏÁ µ»ñ»Ý, »õ° §÷áË³Ý Í³ÕÏ»åë³ÏǦ ÝÇõÃ³Ï³Ý ÝáõÇñ³ïáõáõÃÇõÝ Ï'ÁÝ»Ý:

¸³·³ÕÁ »Ï»Õ»óÇ¿Ý Ý»ñë ÏÁ ï³ÝÇÝ, µ³Ûó ¹³ë¿Ý ¹áõñë ÏÁ ¹Ý»Ý: ø³Ñ³Ý³Ý»ñÁ, í³ñ¹³å»ïÝ»ñÁ, »åÇëÏáåáëÝ»ñÁ, Áëï ѳñÏÇ, ¹³·³ÕÇÝ ßáõñçÁ ÏÁ ÅáÕíáõÇÝ: Î'ÁÉÉ³Û áñ ѳݷáõó»³ÉÁ áã Ù¿Ï Ñ³ñ³½³ï Ï'áõÝ»Ý³Û »õ ϳ٠áã Ù¿Ï Ï³ñ»ÉÇáõÃÇõÝ, ³Ýáñ ³É Çñ»Ý å³ïß³× Ñ᷻ѳݷëï»³Ý ³ñ³ñáÕáõÃÇõÝÁ Ï'ÁÝ»Ý, Áëï Çñ í³ëï³ÏÇ:

Ú»ïáÛ ¹³·³ÕÁ ³é³Ýó »ñ³Åßïáõû³Ý ÏÁ ï³ÝÇÝ ·»ñ»½Ù³Ý³ïáõÝ: ÀݹѳÝñ³å¿ë, Áëï ëáíáñáõû³Ý, ÙdzÛÝ ³ÛñÙ³ñ¹ÇÏ ·»ñ»½Ù³Ý³ïáõÝ Ï'»ñóÝ:

ÎÇÝ»ñÁ »Ï»Õ»óÇÇÝ ÏÇó ëñ³ÑÇÝ ë»õ å³ëï³éÝ»ñáí »õ ë»õ ë÷éáóÝ»ñáí ͳÍÏáõ³Í ë»Õ³ÝÝ»ñáõÝ ßáõñç ÏÁ ï»Õ³õáñáõÇÝ. ¹ÇÙ³óÁ, å³ïáõáÛ ë»Õ³ÝÇÝ Ñ³Ý·áõó»³ÉÇÝ Ñ³ñ³½³ïÝ»ñÁ ÏÁ ÝëïÇÝ: ÎÁ ÑÇõñ³ëÇñ»Ýª ëáõñ× åÇëÏáõÇáí: ø³Ñ³Ý³Ý ³É Ïáõ ·³Û §Ðá·õáóÝ Ñ³Ý·áõó»Éáó øñÇëïáë ²ëïáõ³Í Ù»ñ ©©©¦ ÏÁ ϳñ¹³Û: ²ë §î³Ý ϳñ·¦ ÏÁ ÏáãáõÇ, áñÁ ³é³ç ïáõÝÇÝ Ù¿çÁ ÏÁ ϳï³ñáõ¿ñ: ¶»ñ»½Ù³Ý³ïáõÝ¿Ý í»ñ³¹³ñÓÇÝ ³ÛñÙ³ñ¹ÇÏ ³É ëáõñ×áí åÇëÏáõÇ Ï'³éÝ»Ý, ѳñ³½³ïÝ»ñáõÝ ó³õ³Ïó»Éáí Ññ³Å»ßï Ï'³éÝ»Ý, Çñ»Ýó ïáõÝ»ñÁ Ï'»ñóÝ: Àëï ÑÇÝ ûñ¿ÝùǪ »ûÃÁ ûñ ³ï ïáõÝÇÝ Ù¿çÁ Éáõ³óù ã»Ý ÁÝ»ñ, Ïñ³Ï ã»Ý í³é»ñ, ù³ÝÇ áñ Ù»Õù ¿: Ò³Ë¿Ý ³ç¿Ý ÙûïÇÏÝ»ñÁ ë·³õáñ ïÝ»óÇÝ»ñáõÝ Ñ³Ù³ñ ×³ß ÏÁ µ»ñ»Ý:

гݷáõó»³ÉÁ á°ñ ûñÁ áñ Ù»é³Í ÁÉɳÛ, Ù¿Ï ß³µ³Ã »ïùÁ ³Û¹ ÝáÛÝ ûñÁ ÏÇñ³ÏÙáõïùÁ Ï'ÁÝ»Ý: êáõñ× Ï'»÷»Ý, íñ³Û¿Ý ÇÙñÇÏ Ñ»Éí³ ÏÁ Ññ³ÙóÝ»Ý:

Þ³µ³Ã ÇñÇÏáõÝ, ųÙÁ »ñ»ù¿Ý í»ñçÁ ѳݷáõó»³ÉÇÝ ÁÝï³ÝÇùÁ ×³ß ÏÁ å³ïñ³ë￪ Ù³ÍáõÝáí ãûñå³ Ï³Ù Ñ³Ý·áõó»³ÉÇÝ ëÇñ³Í Ù¿Ï ×³ßÁ, ûñÇݳϪ ÷áõéÇÝ Ù¿çÁ ÙÇë »õ ÷Çɳõ, ×»ñÙ³Ï ý³ëáõÉdzª ÷dz½, ëáõ å¿ûñ¿ÏÇ, ×»ñÙ³Ï å³ÝÇñ, ë³É³Ã³: ²Ýáõß»Õ¿Ý ã'ÁÉɳñ: êáõñ× ÙÁÝ ³Éª í»ñçÁ:

ø³é³ëáõÝ ûñ ·»ñ»½Ù³Ý³ïáõÝ ã»Ý »ñóñ:

ø³é³ëáõÝùÇÝ µáÉáñÁ ·»ñ»½Ù³Ý³ïáõÝ Ï'»ñóÝ: ÐáÕ³ÏáÛïÇÝ íñ³Û ï³Ý»ñ¿óÇ Ï³Ù Ññ³õÇñ»³É ù³Ñ³Ý³Ý»ñáõ Ù³ëݳÏóáõû³Ùµ Ñá·»õáñ ³ñ³ñáÕáõÃÇõÝ Ï'ÁÉɳÛ: ̳ÕÏ»åë³Ï ï³ÝáÕÝ»ñ Ï'ÁÉɳÝ: ÎñÏÇÝ ó³õ³ÏóáõÃÇõÝÝ»ñ ÏÁ Û³ÛïÝ»Ý: ²Ûë ³Ý·³Ù Ý»ñϳݻñÁ ÏÁ ٻͳñáõÇÝ ³éѳë³ñ³Ï óÝáí, å¿ûñ¿Ïáí ϳ٠áõñÇß ËÙáñ»Õ¿Ýáí:

²é³ç ÙÏñïáõû³Ý, ѳñëÝÇùÇ »õ ÛáõÕ³ñϳõáñáõû³Ý ³ï»Ý §÷áË³Ý Í³ÕÏ»åë³ÏǦ ÝáõÇñ³ïáõáõÃÇõÝ Ï'ÁÉɳñ, ÇëÏ ÑÇÙ³ ÙdzÛÝ ³ÛÝ ÛáõÕ³ñϳõáñÝ»ñÁ,  áñáÝù §÷áË³Ý Í³ÕÏ»åë³ÏǦ µ³ñ»Ýå³ï³Ï ÝáõÇñ³ïáõáõÃÇõÝ ÙÁ Ï'áõ½»Ý ÁÝ»É: ܳ˪ ϳ½Ù³Ï»ñåÇã ѳëï³ïáõû³Ý Ù³ëݳõáñ ÃáõÕÃÁ Ï'ÁÉɳ۪ §²ÛëÇÝãÇÝ ÛáõÕ³ñϳõáñáõû³Ý ϳ٠ÙÏñïáõû³Ý »õ ϳ٠ѳñëÝÇùÇÝ ³éÃÇõ¦ Ëáñ³·ÇñÁ ÏñáÕ, ÃáõÕÃÇÝ íñ³Û Ý»ñϳݻñÁ ÁÝûéÝ»ÉÇ Ó»é³·Çñáí ÏÁ ëïáñ³·ñ»Ý: ²ï ë»Õ³Ý¿Ý »ïùÁ, ½³ï ë»Õ³ÝÇ ÙÁ íñ³Û áõñÇß å³ßïûÝ³Ï³Ý ÃáõÕà Ù&Aacut