Դիրիրժորն ամփոփիչ, գնդաձև շարժումով ավարտում է սիմֆոնիայի առաջին մասը ու դահլիճից լսվում են ծավահարություններ և …
- Շշշշշշշշշ…
Տատիկների հիասթափված, “Ну как можно быть таким хамом” վրդովմունք արտահայտող, երբեմն էլ ուղղակի շանթահարող հայացքներ ու երիտասարդների ծուռ, մեղավոր ժպիտներ:
Հայաստանում դասական համերգներին գրեթե միշտ կրկնվող տեսարան:-)
Ես չգիտեմ ինչպիսին էր դասական համերգների մշակույթը խորհրդային տարիներին, որովհետև Վանաձորում դասական երաժշտությունը սահմանափակվում էր մեր կարմիր նվագարկիչով, բայց երբ եկա Երևան, Լորիս Ճգնավորյանի ղեկավարությամբ ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի համերգներով սկսվեց նաև իմ ծանոթությունը դասական երաժշտության կենդանի կատարմանը: 90-ականներից մինչ օրս իհարկե որոշ մանրամասներ փոխվել են: Օրինակ` եթե այն ժամանակ դասարական համերգին վայել հագուստ կարելի է տեսնել միայն տարեց կանանց հագին, այսօր նույնիսկ երիտասարդները չեն ալարում փողկապ կապել, իսկ կանայք` գեղեցիկ շրջազգեստ կրել (իսկ ամռանը կարելի է նույնիսկ հազվադեպ զույգեր տեսնել` երեկոյան հանդերձանքով): Այն ժամանակ կամ համերգային ծրագիր չէր լինում, կամ էլ այնքան սակավաթիվ օրինակներ էին լինում, որ ստիպված էիր շարքերով փնտրել, որպեսզի ծանոթանաս կատարվող ստեղծագործություններին:
Ու իհարկե, ամենահետաքրքիրը ծափահարությունների պահն էր:-) Թեև երաժշտական դպրոցում մեզ երբեմն հետաքրքիր բաներ էին սովորեցնում, սակայն որ գոյություն ունի առանձին համերգային մշակույթ, ես իմացա ուղղակի հաճախ համերգներին ներկա լինելով:-) Վերոհիշյալ ‘շշշշշշ’երի պատճառն այն է, որ հանդիսատեսին ոչ ոք չի ասել, որ մեծածավալ ստեղծագործությունները սովորաբար մի քանի մասերից են կազմված լինում, որոնց միջև չեն ծափահարում, իսկ թե քանի մասից է կազմված տվյալ ստեղծագործությունը, կարելի է տեղեկանալ` կարդալով ծրագիրը (իսկ շատերը համերգային ծրագիրը կամ չեն վերցնում, կամ անմիջապես նետում են աղբարկղ:-) Կամ էլ հետևելով դիրիժորի փայտիկին ու երաժիշտների գործիքներին. եթե փայտիկը դեռևս վերևում է, ջութակահարի աղեղն էլ չի իջել ցած, ուրեմն ստեղծագործությունը դեռ չի ավարտվել:
Ինչևէ, ինչպես ամենուր, այլ հետաքրքիր դիտարկումներ էլ կարելի է անել: Օրինակ` եթե մենակատարը արտերկրից է, դահլիճը լիքն է (բնականաբար տոմսերի գինն էլ է աճում, երբեմն մինչև այնտեղ, որտեղ կարող են հասնել միայն փողի տրցակները, որոնք սիրում են փողի գինն իմացողին, ոչ թե երաժշտության սիրահարին:-). անպայման ներկա են Հայաստանի նվազ միջին խավի զգալի մասն ապահովող միջազգային կազմակերպությունների աշխատակիցներ ու բազմաթիվ օտարերկացիներ: Հայաստանցի մենակատարների դեպքում դահլիճում կոնսերվատորիայի դասախոսներն ու ուսանողներն են, այլախոհ երիտասարդությունը և դասական երաժշտության սիրահարները:
Իսկ կատարումները երբեմն շատ-շատ լավն են:-)
