Music: Armenian Selections

Ջեֆրի Բաթլի ելույթը` http://www.dailymotion.com/video/x110xy_jeff-buttle-2007-canadian-nats: Գեղեցիկն ու տաղանդավորն ազգայնացնելն անմտություն է, բայց ազգայինս նման գեղեցիկ ու տաղանդավոր կերպով ներկայացված տեսնելիս չհպարտանալ չեմ կարող:-)

Վախ մարդուց

Երբ հունվարին վերադարձա Երևան, տխուր նորությունները սկսեցին հաջորդել մեկը մյուսին: Ընկերներիցս մեկի 18-ամյա դուստրը համալսարան գնալիս վթարի էր ենթարկվել: Տաքսու վարորդը մահացել էր, իսկ ինքը չէր կարողանում գիշերները քնել… Երկու օր առաջ խոսում էի հետը ու ասաց, որ հանդիպում է հոգեբանի հետ: Հարցնում եմ, “Օգնո՞ւմ են այդ հանդիպումները”: “Չգիտեմ, բայց ուզում եմ խոսել ինչ-որ մեկի հետ ու ինձ դուր է գալիս իր հետ զրուցելը”: Արփին հրաշալի մայր ունի ու շատ լավ ընկեր…

***

“I like your bag. Hi!”
“Thank you!”
“Where did you get it?”
“Long Beach, California. I met the mother of a friend at a conference I was attending and she gave it to me.”
“How nice! I’m Jeff. I just think that we do not socialize enough in the US. I’m quite shy, but I think we need to talk to each other. So, I’m trying to overcome this shyness and talk to people in public places. We seem to lose the human touch…”

Մի դրվագ պատահական մի հանդիպումից ԱՄՆ իմ վերջին այցելության ժամանակ:

Օվկիանոսի բոլոր կողմերում մարդիկ խոսելու կարիք ունեն: Ինչո՞ւ: Երևի նվազել է լսողների թիվը: Լսելը դժվար բան է, բայց այն կարծես աստիճանաբար առավել բացառիկ մի արժանիք է դառնում:

Հասարակությունում, որտեղ հարաբերություններում գերիշխում են զգացմունքները, որտեղ նույն կրքոտությամբ արտահայտվում են սերն ու ատելությունը, որտեղ անձնական շփման միջոցով լուծվում են նույնիսկ մասնագիտական խնդիրները, այսօր առաջանում է “վարձովի ականջի” պահանջ: Ոչ ոքի չեմ ուզում վիրավորել, բայց հոգեբանների ինքնավստահ ամենաիմացությունն ինձ դրդում է նրանց այդպես պիտակել: Ու տխրում եմ: Տխրում եմ, որ ինքնաճանաչման ճանապարհին մեզ արդեն չեն հանդիպում հարազատ մարդիկ, որոնք կարող են մեզ օգնել: Կամ էլ անխնա անտեսում ենք նրանց: Սկսում ենք վստահել “արհեստավարժությանը”, ոչ թե սիրուն, ատելությանը, անկեղծությանը, խոցելիությանը, ջերմությանը` նույնիսկ սխալական… Սկսում ենք վախենալ նրանից ինչ մարդկային է, թե մեր մեջ, թե դիմացինի, ու արդյունքում հրապարակ ենք հանում փողը` միմյանցից պաշտպանվելու համար:

Միգուցե կտրուկ ստացվեց, բայց ես շատ կտրուկ կարող եմ լինել, երբ զայրացած եմ, ու թեև ինձ դժվար է զայրացնել, այնուամենայնիվ մի բանից “Մուրադը կատաղում է”, էն էլ շատ:-). մարդուն չգնահատելուց:

...

Երկարատև ցրտերից հետո եղանակը կարծես թե մեղմանում է: Ճիշտ է, արդյունքում դժվարանում է կենտրոնական Երևանում քայլելը, որովհետև նոր սալիկները մայթերը դարձրել են սահադաշտ, բայց, այնուամենայնիվ, գարնանը երբեք ‘չէ’ չեմ կարողացել ասել:-)

Հետաքրքիր ոչինչ չունեմ գրելու, ուղղակի գրում եմ, որպեսզի ‘վերավարժվեմ’ գրելուն:-) Բայց սա հետաքրքիր է` http://theartbox.livejournal.com/53435.html ու շնորհակալություն Անահիտին հղման համար:

HRANT DINK: Requiem to a Lesser Turkey

Բոլոր հայկական բլոգերն այսօր խոսում են Հրանտ Դինքի սպանության մասին… Ստորև թուրքերի արձագանքներից մեկն է: Հեղինակը ներկայացնում է թուրքական TOSAM կազմակերպությունը:

Օննիկ Գրիգորյանը նման արձագանքներ ամփոփել է իր բլոգում` http://oneworld.blogsome.com/2007/01/20/notes-from-the-turkish-blogosphere-on-hrant-dinks-murder/#more-1312

HRANT DINK: Requiem to a Lesser Turkey

Dogu Ergil

It is a true pity that we have lost a lightening rod against fanaticism of all kinds and a true patriot who believed and preached that without love of the citizen; love of the country is a guise for discrimination and ideological tyranny.

Who was Hrant Dink? He was one of those rare Armenians (now numbering around 60.000) whose family survived the Ottoman mass deportation of 1915. Although he was born in Malatya in 1954, he grew up in an Armenian orphanage in Istanbul, graduated from the Zoology Department of the Faculty of Sciences, Istanbul University. However, he found his way into public recognition after he has founded the Turkish-Armenian daily, AGOS in 1996. As the chief editor and prime columnist he aimed at three things: 1) to open up the introverted Armenian community to the wider public for he believed that direct contact and open channels of knowledge would help eradicate prejudices; 2) to promote the idea that there are other ethnic-cultural groups in Turkey other than the Turks and Muslims and they can very well blend into the nation cleansed of stereotypes and biases; 3) to defend Armenians against majority fanaticism in Turkey and to defend Turks/Turkey against fanaticism and hypocrisy of foreigners and Diaspora Armenians. He has succeeded in all three accounts. He was a Turk against Armenian extremism and he was an Armenian against Turkish extremism. He was Turkey in its complexity. But fanatics do not live on reason. They live and nourish on hatred. They need to hate in order to survive. It is this hatred of life and humanity that took the life of this honorable democrat and patriot.

Hrant, did not leave his country despite all pressures and injustices. He preferred to talk from within, among people who he identified with. Yet he was given a prison sentence of 6 months due to the notorious Article 301 of the Turkish Penal Code that punishes 'insulting Turkishness'. All the other writers and intellectuals indicted in lieu of this article was acquitted. However his case was carried to the High Court of Appeals where his sentence was endorsed in spite of the pleas of the Chief Prosecutor who insisted that there was no crime committed.

There was yet another court case lingering on dating back to 2002 when he gave a lecture in Urfa and had said, "I am not a Turk but an Armenian of Turkey". He was accused f insulting and denigrating Turkishness!

His answer to such accusations was as follows: "In my opinion to denigrate the people one lives together on ethnic or religious grounds is pure racism, and there is no excuse for that" If I am not cleared of these indictments I will leave my country because anyone condemned for such a crime does not deserve the right to live with the people he derides". How noble isn't it? But believe or not this statement led to another court case on the grounds of "trying to influence an ongoing trial".

Despite his moderate stance, officials and ultra-nationalist were barely tolerating him although they tried to intimidate him frequently. However, he was so sincere in his humanitarian quest and his self-acquired mission of digging out the truth that had been buried deep in the public sub-conscience concerning the social history of his country, he carried on. While he wanted to create awareness among Turks about the feelings and suffering of Armenians following WW1, he tried to convince Diaspora Armenians to reframe the same events with concepts other than 'genocide'. He wanted to this to humanize the issue and snatch it away from the ideological extremism and hateful political opportunism of the extremists on both sides. He was like a two-way lightening rod, over-charged by both sides.

The straw that broke the back of the camel was an editorial published in AGOS on the 6^th of February 2004. According to the editorial, the famed adopted (or God) daughter of M.K. Ataturk, the founder and hero of Turkey, Ms. Sabiha Gokcen was originally an Armenian. Indeed Hrant had found and interviewed the relatives of late Ms. Gokcen now living in Armenia. According to the information obtained she was taken from an Armenian orphanage and raised by Ataturk to be an accomplished military bomber pilot. She was a national icon and symbol of modern Turkish women besides being the daughter of Ataturk.

The news shook Turkey. The most potent protest among others came from the military. The press release that originated from the office of the Chief of General Staff was as follows: "What ever the reason of opening up such a symbol to public debate is a crime against national unity and social peace." Awkward, but Hrant thought that the revelation would serve the opposite end: it would bring the Turks and the Armenians together a little closer. After all one of Turkey's national icons was originally an Armenian and has been honored to be the Goddaughter of the nation's revered hero. So these historical, cultural differences really do not matter if we can find the commonalities that unite us. Well, he was wrong. Icons and heroes could only be Turkish in Turkey.I will conclude this humble requiem in words by the statement of the History Foundation after Hrant's assassination: "It is not the lifeless body of Hrant Dink that lies before AGOS, it is Turkey's hopes. Turkey will find it harder to solve its problems without Hrant Dink; it will be a lesser Turkey...

Ուշացած ամփոփում

Չեմ հիշում Անդրանիկն էր, թե Նժդեհը, որը հորդորում էր օրվա վերջում գլուխը բարձին դնելիս ու աչքերը փակելուց առաջ մի պահ խորհել օրվա մասին ու փորձել գնահատել, թե ինչ ես կարողացել անել այդ օրվա ընթացքում հայրենիքիդ համար: Նոր Տարին այսօր իմ բարձի դերն է տանելու ու թեև ուշացումով, փորձեմ գնահատել անցյալ տարին (բայց ոչ այն, ինչ արել եմ հայրենիքիս համար:-) Այս դեպքում գրելու բան չէր լինի:-). միջին հայ կնոջ միջին գնահատական` կիսաանկեղծ, որովհետև հանրության առջև արժանապատվությամբ, գեղեցիկ ու բովանդակալից անկեղծանալու համար առնվազն տաղանդ է պետք:-)Դրա համար իմը կլինի կիսանակեղծ:-)

Երկու օր առաջ մի մարդ, որին շատ հարգում եմ, որն իր կյանքում արդեն կարողացել է անել լավագույնը, որ մարդ երբևէ ի վիճակի է անել` իմաստավորել կողքինների կյանքը, ասաց. “2007-ը հրաշալի տարի է լինելու, անկախ ամեն ինչից, անկախ նրանից, թե ինչպես է այն սկսվել, սա հրաշալի մի ժամանակահատված է լինելու: Հիշեք խոսքերս:” Ի՞նչն է այս կամ այն ժամանակն այդպիսին դարձնում: Պատասխանների թիվն անսպառ է, իհարկե, բայց ի վերջո, բոլորը հանգեցնում են մի բանի. այն ամենն, ինչ քեզ թույլ է տալիս ասել. “Այդ ժամանակը հնարավորություն տվեց ինձ ավելի լավ զգալ”: Բնականաբար, սրիկան էլ սրիկայություն անելիս, մտքում սրա մասին է մտածում, ու հենց այստեղ սահմաններն անհետանում են, բայց փորձենք:-)

1. 2006-ն ինձ համար շրջադարձային էր, այն պարզ պատճառով, որ ամենօրյա կենցաղս որոշում էր իմ արժեքային համակարգի որակների տոկունությունը: Մի պահ ես պատրաստ էի հրաժարվել այն ամենից, կամ գոնե ամենի մեծ մասից, որ 30 տարիների ընթացքում ինձ դարձրել էր այնպիսին, ինչպիսին կամ իմ ու շրջապատիս համար:

2. Երկար դիմադրելուց հետո ինձ վերջապես բջջային հեռախոս նվիրեցին, քանի որ մի կարճ ձմեռային օր ու երկար ձմեռային գիշեր ընկերներիս հետ Stop գնալիս, չկարողացա մերոնց տեղեկացնել ու այնքան անհանգստության պատճառ հանդիսացա, որ հիմա ստիպված եմ հասանելի լինել Հայաստանի գրեթե ողջ տարածքում:-)

3. Մի տարվա ընդմիջումից հետո նորից հաջողվեց ճանապարհորդել, որի արդյունքում ավելի քան երբևէ ընդգծվեց Արևմուտքի ինքնապարփակ հարմարավետագերությունն ու Արևելքի երջանիկ կամ դժբախտ ճակատագրապաշտությունը, որը երբեմն հագուրդ տալով զուտ ենթագիտակցական ձգտմանը ‘հարմարին’, միևնույն ժամանակ ինչ-որ վսեմ ճիգեր է անում հողմաղացային պայքար մղելու նույն այդ մղման դեմ: Ուղղակի ուշադրություն դարձրեք, թե որքան են արևելքի որոշ երկրներում մեծանում “ազգայինի պահպանման” արշավները…

4. Թեև իմ նոր աշխատանքն սկսեցի 2005-ին, իմ անկյունում փողոցի ասֆալտին ուշադիր հետևող ոզնու նկարը (միակն, իմիջիայլոց:-) հայտնվեց միայն 2006-ին:-) Միայն անցյալ տարվա կեսերին սկսեցի վերագտնել ինձ իմ աշխատանքում, որին կարելի է համարել իմ առօրյայի միանձնյա տիրակալը;-) Դա առանց իմ գործընկերների հնարավոր չէր լինի անել: Շատ հետաքրքիր թիմում եմ աշխատում, ու եթե Հայաստանում մի քիչ ավելի շատ լինեին իրենց նման մարդիկ, կարգին երկիր կարող էինք դառնալ:-) Այստեղ մարդիկ մտածում են ու իրականցնում, բնականաբար ընթացքում վիճում, նեղանում, հագուրդ տալիս անձնական ամբիցիաներին, միշտ հիշում կողքինին ու անհրաժեշտության դեպքում առանց ավելորդ դեկլարացիաների հայտնվում նրա կողքին, ով ունի իրենց կարիքը, գինի քաշում, լավ, դիպուկ ու խելացի մտքերը ժողովում “Նոթատետրում”, գեղեցիկ ազդագրեր պատրաստում, երեխաներին ամռանը ստիպում Ժյուլ Վեռն կարդալ, խելացիագույն դատողություններով դիմացինին ստիպում անմիջապես վազել ու նորից լիքը բան սովորել ու էսպես շարունակ: Սովորական մարդկանց խումբ է, որը փորձում է կյանքն ապրել ամբողջ թափով: Ես էդպիսին չեմ, բայց պետք է խոստովանեմ, որ կյանքի տենդը վարակիչ բան է, ու դա պարզեցի անցյալ տարի:-)

5. Մի տեսակ անսպասելիորեն (ինձ համար, քանի որ երբեք նախկինում նշաներ չեն եղել, որ այդ ամենը կարող է ինձ հետաքրքրել), սկզբում` անճոռնի կաշկանդվածությամբ, հետո` աննկատելիորեն առօրյա դառնալով` իմ ակտիվ բառապաշարի անբաժան մաս դարձան այնպիսի բառեր, ինչպիսիք են բլոգը, եվրաինտեգրումը, ազգային ռազմավարությունը, ԵՀՔ-ն, ազատ ընտրությունները, սահմանադրական փոփոխությունները, երկքաղաքացիությունը, Town Hall Meeting ու բանակցային փուլերը…

6. Անասելի ուրախությամբ վերահայտնաբերեցի իմ հին ընկերներից երկուսին: Ինձ թվում էր, նրանք մնացել էին իմ անցյալի այն հատվածում, որը ջանում էի կտրել ‘անցյալ’ կոչվող կոլաժից: Շատ շնորհակալ եմ իրենց դրա համար:

7. Բերդյաև, Կլե, Հայդն, Պավիչ, Աղասի Այվազյան, Մահարի, Մարկուս Միլլեր, թավջութակահար Արտյոմ, Արունդհատի Ռոյ, Փենջաբի ժողովրդական երաժշտություն, Գյուրջիևի երաժշտությունը, Վեյնինգեր, Կորտասար, Ինյարիտուի “Բաբելոնը”, Սոտեի “Ձմեռը սրտում”, Կոպոլայի “Թարգմանության դժվարությունները”, Ամենաբարի “Ծովը ներսում”, Տարկովսկու “Նոստալգիան” – ահա 2006-ի ընթացքում բազմաթիվ հետաքրքիր ու անհետաքրքիր տեսած-լսած-կարդացածս բաների մեջ ամենամնայուննների ցանկը:

Տեսնենք 2007-ին ուր ենք հասնելու…