Allegro, andante, allegro
Դիրիրժորն ամփոփիչ, գնդաձև շարժումով ավարտում է սիմֆոնիայի առաջին մասը ու դահլիճից լսվում են ծավահարություններ և …
- Շշշշշշշշշ…
Տատիկների հիասթափված, “Ну как можно быть таким хамом” վրդովմունք արտահայտող, երբեմն էլ ուղղակի շանթահարող հայացքներ ու երիտասարդների ծուռ, մեղավոր ժպիտներ:
Հայաստանում դասական համերգներին գրեթե միշտ կրկնվող տեսարան:-)
Ես չգիտեմ ինչպիսին էր դասական համերգների մշակույթը խորհրդային տարիներին, որովհետև Վանաձորում դասական երաժշտությունը սահմանափակվում էր մեր կարմիր նվագարկիչով, բայց երբ եկա Երևան, Լորիս Ճգնավորյանի ղեկավարությամբ ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի համերգներով սկսվեց նաև իմ ծանոթությունը դասական երաժշտության կենդանի կատարմանը: 90-ականներից մինչ օրս իհարկե որոշ մանրամասներ փոխվել են: Օրինակ` եթե այն ժամանակ դասարական համերգին վայել հագուստ կարելի է տեսնել միայն տարեց կանանց հագին, այսօր նույնիսկ երիտասարդները չեն ալարում փողկապ կապել, իսկ կանայք` գեղեցիկ շրջազգեստ կրել (իսկ ամռանը կարելի է նույնիսկ հազվադեպ զույգեր տեսնել` երեկոյան հանդերձանքով): Այն ժամանակ կամ համերգային ծրագիր չէր լինում, կամ էլ այնքան սակավաթիվ օրինակներ էին լինում, որ ստիպված էիր շարքերով փնտրել, որպեսզի ծանոթանաս կատարվող ստեղծագործություններին:
Ու իհարկե, ամենահետաքրքիրը ծափահարությունների պահն էր:-) Թեև երաժշտական դպրոցում մեզ երբեմն հետաքրքիր բաներ էին սովորեցնում, սակայն որ գոյություն ունի առանձին համերգային մշակույթ, ես իմացա ուղղակի հաճախ համերգներին ներկա լինելով:-) Վերոհիշյալ ‘շշշշշշ’երի պատճառն այն է, որ հանդիսատեսին ոչ ոք չի ասել, որ մեծածավալ ստեղծագործությունները սովորաբար մի քանի մասերից են կազմված լինում, որոնց միջև չեն ծափահարում, իսկ թե քանի մասից է կազմված տվյալ ստեղծագործությունը, կարելի է տեղեկանալ` կարդալով ծրագիրը (իսկ շատերը համերգային ծրագիրը կամ չեն վերցնում, կամ անմիջապես նետում են աղբարկղ:-) Կամ էլ հետևելով դիրիժորի փայտիկին ու երաժիշտների գործիքներին. եթե փայտիկը դեռևս վերևում է, ջութակահարի աղեղն էլ չի իջել ցած, ուրեմն ստեղծագործությունը դեռ չի ավարտվել:
Ինչևէ, ինչպես ամենուր, այլ հետաքրքիր դիտարկումներ էլ կարելի է անել: Օրինակ` եթե մենակատարը արտերկրից է, դահլիճը լիքն է (բնականաբար տոմսերի գինն էլ է աճում, երբեմն մինչև այնտեղ, որտեղ կարող են հասնել միայն փողի տրցակները, որոնք սիրում են փողի գինն իմացողին, ոչ թե երաժշտության սիրահարին:-). անպայման ներկա են Հայաստանի նվազ միջին խավի զգալի մասն ապահովող միջազգային կազմակերպությունների աշխատակիցներ ու բազմաթիվ օտարերկացիներ: Հայաստանցի մենակատարների դեպքում դահլիճում կոնսերվատորիայի դասախոսներն ու ուսանողներն են, այլախոհ երիտասարդությունը և դասական երաժշտության սիրահարները:
Իսկ կատարումները երբեմն շատ-շատ լավն են:-)
posted by christina at 12:36 PM
11 Comments:
Арабеска Дебюсси №1- такая хрупкая, такая прозрачная, невесомая, печальная, мудрая, и хочется каждую нотку сыграть так, чтобы она осталась в памяти. Это потрясающе. А вот недавно смотрела старые записи, где я ее играю классе в 4, что ли,... и не верилось, что это я, что я тогда могла так играть. Не помню только, что я чувствовала, когда играла, - наверно, старалась сыграть как можно лучше... но каждую нотку...
Послушайте ее, если найдете. Она того стоит.
Одна из тех вещей, которые дают надежду, дают совершенно безвозмездно. Она просит только внимания к ней, все остальное она делает сама.
Рахманинов всегда требовал и требует от меня многого. Наверно, не только от меня. Полной самоотдачи. Что он дает взамен? Пустоту. Точнее, опустошенность. Рапсодия на тему Паганини, прелюдии, ... Это сложные вещи, сложные как технически, так и душевно. Чтобы ЧТО-ТО получить от них, надо много, много отдать...
А этюды Шопена - ну, допустим, вечные 5 и... и...забыла, ну да ладно - легкие, солнечные, рассыпаются, и каждый словно драгоценный камешек с идеальной огранкой.
Но они не дают мне ничего, кроме техники. Пожалуй, только революционный.
Тогда появляется Бах. Инвенции, ХТК (Хорошо Темперированный Клавир), Партиты (английские сюиты), искусство фуги... С самого детства мне представлялись разговоры, как будто один голос разговаривает с другим. Причем воображение всегда, или почти всегда, выдавало одну и ту же картинку: девушка в светлом, кажется, даже белом платье XIX века умоляет о чем-то своего сурового мужа в сюртуке. Он гораздо старше ее, и что-то ей не разрешает. А она - так и на колени перед ним становится, плачет, умоляет, и все без толку. Потому что ее голос, ее партия - не основная. Ее заглушает другой голос - сильный и непреклонный. Он как будто не хочет ее слушать...
Я всегда хотела, чтобы девушку услышали. Чтобы у нее хватило на это сил. Поэтому я невольно усиливала этот несчастный голос, что, естественно, строго наказывалось. Потому что Бах не это имел в виду. Нет - он был суровым мужчиной в сюртуке.
Но поймите меня - я же не имею в виду какую-то инфантильность или слезливость. Я имею в виду несправедливость, которая отражается у Баха без прикрас.
Может быть, все это мне только кажется.
Я не знаю, что Бах имел в виду.
Послушайте его. Может быть, кто-то понимает?
:) Yerb yes Vanadzoric yeka Yerevan usanelu, yes el dasakan hamergi kultura chuneyi. Skzbnakan shrjanum yes el ei skhal paherin tzapaharum.
Da ughghaki pordzi harc a u kanonavor hajakhoghner@ shat shut sovorum en ays pokrik nrbutyunner@.
90-akanneri skzbnerin yes Opera ei gnum takanalu hamar. Yerb vor menk luys chuneyink u sarnamanikic dzerk/votk paytacatz ein, Operan mish elektrakanutyun uner u ners@ tak er. Mi kani rublov (heto el dramov) ye'v lav yerajshtutyun ei lsum, ye'v mi jam/jamukes takanum :)
Inch lav jamanakner ein.
U du jisht es - yerb vor hravirvatz artasahmanci hyurer ein linum, dahlijom asgh gcelu tegh cher linum.
Аполиннария, спасибо Вам за прекрасную чуткость и чувственность (отсутствующие в моем описании концерта:-))…
Я всегда как-то инстинктивно не любила современных композиторов. Я как-то внутренне мерзла от веяния дисгармонии (не в музыкальном смысле:-)): мне хотелось плакать от неимоверной нежности одной мелодии и жестокости другой. Эти сочинения – как экстатическая энциклопедия чувств, где жизнь все время переживается на грани:-).
Я не любила того же Рахманинова, Шостаковича или Шнитке. Но на последних двух концертах как раз исполняли Рапсодию на тему Паганини и концерт для пианино Шнитке, и я вдруг осознала, что та самая дисгармония, тот самый душераздирающий контраст и разрозненность мелодий, которых я так боялась, и есть целостность современности, та целостность, которая так волновала меня у Баха…
Когда я слушаю Баха, это какое-то необъяснимое, всепоглощающее упование жизнью: это как растущее дерево, что вспыхивает зеленью одновременно со страстью молодости и мудростью старца, со знамением жизни и пониманием смерти. Бах - это необъятная полнота ощущений, мыслей, чувств и сверхчувственного. Самая прекрасная, всеобъемлющая и утонченная тишина, когда-либо созданная человеком:-)
Իսկ մի անգամ մեզ տոմսեր վաճառեցին հենց լուսարձակների տակ, ու մինչև համերգի վերջը եղբայրս ու իր ընկերը ոչ միայն տաքացան, այլև նմանվում էին տապակած հավերի:-)
Hima chhaskaca, bolord zut taqanalu hamar eiq Lorisi hamergnerin gnum ?:) Inqn el giter the populyar a ... MEghqs inch taqcnem, yes el ei nuyn ed tarinerin gnum dasakan hamergner lselu. Yes el ei usanogh, isk tomsern inchqan hishum em 25 dram ein, minchder vcharovi, knereq, zugarani mutq@ 50 dram er, wori aritov el katak ei anum, the "inch e, ayntegh aveli lav erajshtuthyun en nvagum?" :) Ayn tarinerin bavakanin sramit er, hima - bavakanin tapak e tvum :)
der sramit a:) Manavand yerb ed tariner@ tarm en pahpanvats. Ed tarinerin arvest@ der nshanakutyun uner kani vor yerkir@ karavarvoum er arvest@ haskatsogh mardkants koghmits.
Hishum em en tavjutakaharin vor nvagum er operayi mot kam artakin gortseri nakharutyan dimats. Tesnes inch eghav ed mard@. Shat hacheli er iren lsel@. Voreve mek@ giti ira anun@?
This post has been removed by the author.
Аполиннария,
Last Sunday I was at a piano recital, where the pianist was performing Arabesque by Debussy. The work is really nice, but the way it was performed -- if Debussy was alive, he'd become straight!
Իդեպ ասեմ, երաժշտական մասերի (movements) ժամանակ ծափահարելն այդքան էլ ամոթ չէ։ Ի գիտություն «արիստոկրատ» երեւանցիներին ասեմ, որ առաջներում ամեն մի մաս, արիա կատարելուց մարդիկ ծափահարել են... դա միայն հիմա է դարձել ամոթ։ Մեկ մեկ եսել երբ շատեմ հավանում աշխատանքը ծափահարում եմ, եւ դադարեցնում այն ժամանակ, երբ դիրիժորը ինքն է ձեռքերը աղավնու նման թափահարելով ասում «լավ ժամանակ չունեմ, թողեք արագ ավարտեմ այս գործը... տուն կա, կնիկ կա, երեխա կա...» Չէ որ ծափը ուրախության արտահայտման ձեւ է, իսկ ուրախությունը կեղծ լինել չի կարող լինել։
Christina,
It seems like they were performing a piece by Ludwig van Beethoven?
they did:-)
Post a Comment
<< Home