...
Մի քանի օր առաջ գործընկերներիցս մեկը վերադարձավ Թբիլիսիից, ու երբ հարցրեցի տպավորությունների մասին, ասաց, “Այնտեղ ամեն ինչ կանանց ձեռքում է: Նրանք են որոշումներ կայացնում:” Նախորդ աշխատանքիս բնույթից ելնելով` Թբիլիսիի հետ հաստատուն կապ ունեի և հիմնականում հաղորդակցվում էի կանանց հետ: Իմ դեպքում նման կարծիքը թերևս արդարացված կլիներ: Ես դա բացատրում էի մասնագիտական առանձնահատկությամբ (կարծես թե բոլոր երկրներում էլ կանայք մեծ թիվ են կազմում դասավանդման ոլորտում), բայց հետաքրքիր էր, որ դա Արմենն էր ասում, որն այլ ոլորտ է ներկայացնում:
Ինչևէ, վերջերս հատկապես առաջիկա ընտրությունների հետ կապված շատ են խոսում/գրում/քննարկում Հայաստանում կանանց դերի մասին: Եթե չեմ սխալվում նույնիսկ օրենքով է ամրագրում կուսակցական ցուցակներում կանանց որոշակի թվի ապահովումը:
Քաղաքական ու տնտեսական դաշտում մեր կանայք անշուշտ շատ չեն: Սոցիալական դաշտում զգալի թիվ են կազմում: Արվեստում առաջատար դեր ունեն թերևս միայն երաժշտության մեջ: Արվեստի կառավարումը գենդերային առումով բավականին հավասարկշռված է թվում: Կրթությունը. կառավարումը հիմնականում տղամարդիկ են իրականացնում, թեև միջազգային համայնքի կողմից հովանավորվող ‘բարեփոխումներն’ այստեղ սկսվում և ավարտվում են Կարինե Հարությունյանով:-)
Բայց եթե այս պահին ինձ հարցնեիք, թե կառավարման ոլորտում շատ թե քիչ եղած կանանց մասին ինչ կարող եմ ասել, առաջին դիտարկումը կլիներ այն, որ ըստ էության ոչ մի տարբերություն էլ չկա, էդտեղ կանայք են, թե տղամարդիկ: Եղած կանայք գործում են “տղամարդավարի”: Ոչ մեկին չեմ կարող առանձնացնել, որին կարող էի նկարագրել որպես “կանացի”… Երբ նայում/լսում եմ մեր կին գործիչներին, չեմ էլ մտածում, որ կին է խոսում:
Չգիտես ինչու, կանայք ովքեր մտնում են քաղաքական դաշտ, սկսում են գործել ինչպես տղամարդիկ: Միգուցե սա գոյատևման խնդիր է, չգիտեմ: Բայց, ըստ իս, կինն այստեղ պետք է նորամուծի այն, ինչ չկա. զուտ կանացի մոտեցում խնդիրներին (տղամարդիկ, համոզված եմ, շատ ավելի լավ կարող են կիրառել տղամարդկային սկզբունքները):
Վերադառնամ Թբիլիսի. այնտեղ Բրիտանական Խորհրդի անգլերեն լեզվի ծրագրերի ղեկավարը վրացուհի է, որը բոլոր հարցերին մոտենում էր կանացի մեղմությամբ, հանդարտությամբ, գործնականությամբ (լավ, կոնկրետ ի՞նչ ենք անում, որ լուծենք այդ խնդիրը/, լսելու ունակությամբ: Բարրին առաջարկում էր հայեցակարգը, Ռուսիկոն` գործողությունների պլանը: Արդյունքում անգլերենի դասավանդման առումով Վրաստանն առաջատար է մեր տարածաշրջանում…
Մեր կին գործիչներին լսելով` նկատում եմ ձգտում մրցակցել տղամարդկային տրամաբանության հետ, փաստարկելու /կամ հակափաստարկելու/ մեծագույն ցանկություն (ակամա հիշում եմ տարածված կատակը. “Երբ այլ ազգերի ներկայացուցիչները զրուցում են, մեկը խոսում է, մյուսը` լսում: Երբ խոսում են երկու հայ, մեկը խոսում է, մյուսն այդ ընթացքում պատրաստում է իր հակափաստարկները”:-):
Չէ, դեռ էնքան ել լավ չեմ հասկանում, թե կանացիությունն ինչպես կարելի է սահմանել, և մեր կանայք որպես կին ինչ ներդրում պետք է անեն քաղաքականության մեջ: Հստակ պատասխաններ չունեմ: Բայց գոնե հասկացել եմ, թե ինչու լիքը լավ բաներ տեսնելով էմանսիպացիայի մեջ, ներքուստ չէի կարողանում ընդունել “կանանց ազատագրման շարժումը”: Ինձ էստեղ շատ օգնեց Ն. Բերդյաևը, որը “Метафизика пола и любви”-ում գրում է (ոչ բառացի) “Էմանսիպացիոն շարժման գլխավոր սխալը կայանում էր նրանում, որ ՄԱՐԴ է համարվում տղամարդը: Տղամարդը մարդու (անհատականություն) իդեալական կերպարն է, և որպես այդպիսին կանայք ձգտում են կապկել տղամարդուն, մոռանալով կանացի սկզբի մասին, կանացիության առաքելության մասին: Կարիք չկա հակադրել կանացիությունն ու տղամարդկայնությունը (կա՞ էսպիսի բառ հայերենում): Դրանք փոխլրացնող սկիզբներ են, որոնք միանալով ստեղծում են անհատ (խոսքը երեխայի մասին չի):-)”: Սա բոլորովին չի նշանակում, թե ես կանանց դերը տեսնում եմ ծննդաբերության մեջ, քավ լիցի: Դեռ չգիտեմ, ինչում եմ տեսնում: Հենց իմացա, կդառնամ ՀՀ նախագահի խորհրդական:-)
Ինչևէ, վերջերս հատկապես առաջիկա ընտրությունների հետ կապված շատ են խոսում/գրում/քննարկում Հայաստանում կանանց դերի մասին: Եթե չեմ սխալվում նույնիսկ օրենքով է ամրագրում կուսակցական ցուցակներում կանանց որոշակի թվի ապահովումը:
Քաղաքական ու տնտեսական դաշտում մեր կանայք անշուշտ շատ չեն: Սոցիալական դաշտում զգալի թիվ են կազմում: Արվեստում առաջատար դեր ունեն թերևս միայն երաժշտության մեջ: Արվեստի կառավարումը գենդերային առումով բավականին հավասարկշռված է թվում: Կրթությունը. կառավարումը հիմնականում տղամարդիկ են իրականացնում, թեև միջազգային համայնքի կողմից հովանավորվող ‘բարեփոխումներն’ այստեղ սկսվում և ավարտվում են Կարինե Հարությունյանով:-)
Բայց եթե այս պահին ինձ հարցնեիք, թե կառավարման ոլորտում շատ թե քիչ եղած կանանց մասին ինչ կարող եմ ասել, առաջին դիտարկումը կլիներ այն, որ ըստ էության ոչ մի տարբերություն էլ չկա, էդտեղ կանայք են, թե տղամարդիկ: Եղած կանայք գործում են “տղամարդավարի”: Ոչ մեկին չեմ կարող առանձնացնել, որին կարող էի նկարագրել որպես “կանացի”… Երբ նայում/լսում եմ մեր կին գործիչներին, չեմ էլ մտածում, որ կին է խոսում:
Չգիտես ինչու, կանայք ովքեր մտնում են քաղաքական դաշտ, սկսում են գործել ինչպես տղամարդիկ: Միգուցե սա գոյատևման խնդիր է, չգիտեմ: Բայց, ըստ իս, կինն այստեղ պետք է նորամուծի այն, ինչ չկա. զուտ կանացի մոտեցում խնդիրներին (տղամարդիկ, համոզված եմ, շատ ավելի լավ կարող են կիրառել տղամարդկային սկզբունքները):
Վերադառնամ Թբիլիսի. այնտեղ Բրիտանական Խորհրդի անգլերեն լեզվի ծրագրերի ղեկավարը վրացուհի է, որը բոլոր հարցերին մոտենում էր կանացի մեղմությամբ, հանդարտությամբ, գործնականությամբ (լավ, կոնկրետ ի՞նչ ենք անում, որ լուծենք այդ խնդիրը/, լսելու ունակությամբ: Բարրին առաջարկում էր հայեցակարգը, Ռուսիկոն` գործողությունների պլանը: Արդյունքում անգլերենի դասավանդման առումով Վրաստանն առաջատար է մեր տարածաշրջանում…
Մեր կին գործիչներին լսելով` նկատում եմ ձգտում մրցակցել տղամարդկային տրամաբանության հետ, փաստարկելու /կամ հակափաստարկելու/ մեծագույն ցանկություն (ակամա հիշում եմ տարածված կատակը. “Երբ այլ ազգերի ներկայացուցիչները զրուցում են, մեկը խոսում է, մյուսը` լսում: Երբ խոսում են երկու հայ, մեկը խոսում է, մյուսն այդ ընթացքում պատրաստում է իր հակափաստարկները”:-):
Չէ, դեռ էնքան ել լավ չեմ հասկանում, թե կանացիությունն ինչպես կարելի է սահմանել, և մեր կանայք որպես կին ինչ ներդրում պետք է անեն քաղաքականության մեջ: Հստակ պատասխաններ չունեմ: Բայց գոնե հասկացել եմ, թե ինչու լիքը լավ բաներ տեսնելով էմանսիպացիայի մեջ, ներքուստ չէի կարողանում ընդունել “կանանց ազատագրման շարժումը”: Ինձ էստեղ շատ օգնեց Ն. Բերդյաևը, որը “Метафизика пола и любви”-ում գրում է (ոչ բառացի) “Էմանսիպացիոն շարժման գլխավոր սխալը կայանում էր նրանում, որ ՄԱՐԴ է համարվում տղամարդը: Տղամարդը մարդու (անհատականություն) իդեալական կերպարն է, և որպես այդպիսին կանայք ձգտում են կապկել տղամարդուն, մոռանալով կանացի սկզբի մասին, կանացիության առաքելության մասին: Կարիք չկա հակադրել կանացիությունն ու տղամարդկայնությունը (կա՞ էսպիսի բառ հայերենում): Դրանք փոխլրացնող սկիզբներ են, որոնք միանալով ստեղծում են անհատ (խոսքը երեխայի մասին չի):-)”: Սա բոլորովին չի նշանակում, թե ես կանանց դերը տեսնում եմ ծննդաբերության մեջ, քավ լիցի: Դեռ չգիտեմ, ինչում եմ տեսնում: Հենց իմացա, կդառնամ ՀՀ նախագահի խորհրդական:-)
posted by christina at 6:21 PM
4 Comments:
Voch mi vat ban el chka yete kin e voroshum kayacnogh@. Sa mi kich djvar e @ndunel Hayastani pes avandapasht (yes kaseyi hetamnac) hasarakutyan mej bayc yete voroshum kayacnogh@ competent e, voch mi nshanakutyun chuni te da kin e te tghamard.
Amboghj cav@ ayn e vor tghamardik monopolacrel en voroshum kayacnelu ughiner@ kananc hamar, isk kanayk el hamadzaynvel en ireri drutyan@. Shat kich kanayk kharcnen irenc amusinnerin surj patrastel hyureri hamar - nuynisk amena-arajadem hay tghamard@ chi handurji aydpisi votndzgutyun. Da kisa-macho kulturayin dem e yev kditvi vorpes 'gay' kam tulakam yerevuyt. Isk tghamardik irar pach proshti aneluc kam tevancuk man galuc chen kartzum vor da amena gay yerevuytneric mekn e. Amenashat@ normal tghamard@ petk e dzerk seghmi kam el grkakharnvi.
Isk kananc 25% tegh tal@ miyayn dzevakan baner en vor aveli shat vnas karogh en tal kan ogut. Ayd kanayk petk e paykaren yev hasnen havasar paymanneri yev voch te nviratvutyun stanan kisagraget tghamardkancic.
Eli ekanq "qaghaqakrtuthyunneri baxman@":) Womanc hamar surch dnel n e gay-uthyun, mnacatsi hamar - pach-proshtin :) U ches kara hastat ases, the wor mekn e aveli chisht, worovhetev amen mard u mshakuyt ir chshmartuhtyunn uni. Inch verabervum e "hetamnac" linelun, apa hayern arajika mi 3-5 tarum kancnen bolorin, worovhetev aystegh aghjikneri metsamasnuthynn arden isk bac hetuyqnerov u demqi "fuck me" artahaytuthyamb e man galis (+ unen parsik, hndik, lavaguyn depqum ameriakaci boyfriend), isk tghaner@ der mi qich het en mnum - der chen hasel en astichani, wor aravotyan aranc sanrvelu kam chmrtvac shorerov poghoc durs gan, inch e the womanq irenc "hetamnac" chhamaren. Xosqs mshteghanakayin "sev shalvar+sev aknoc" demqeri masin chi, mijin hay eritasardnerin nkati unem.
Inch verabervum e kanac derakatarman@ mer kyanqum, apa noric piti ardzanagrem, wor menq arevelyan aprelakerpi joghovurd enq, dranic bxogh bolor hetevanqnerov. Ev chisht e Christinan, wor kanayq inch wor dirqi hasnelu chanaparhin korcnum en irenc inqnuthyun@ ev nmanvum, yes kasei` kapkum, tghamardkanc, worovhetev aystegh xaghi kanonnern en aydpisin.
Mi hatanekdot el patmem arevelyan mshakuyti masin u verjacnem erkaradzgvats comment-s. US-ic mi azgagraget (kin) gnum e Kuwait, kuwaitcineri azgayin avanduytner@ usumnasirelu hamar u zarmacats ardzanagrum e, wor kanayq karogh en qaylel miayn tghamarduc/amusnuc 5 qayl het heravoruthyan vra. Ancnum en tariner, Kuwaiti paterzamic heto nuyn kin@ woroshum e mi angam el Kuwait gnal, worpeszi uzumnasiri paterazmi hetevanqner@ mshakuyti vra u aveli mets zarmanqov tesnum e, wor kanayq el iqaylum en tghamardkancic 5 metr heravoruthyan vra, bayc ays angam arden arjevic. Shat zarmacats ays popoxuthyamb, poghocum motenum e mi tghamardu u harcnum. "Asaceq xndrem, inchn e poxvel dzer mshakuytum paterazmic heto?". "Hakahetevakayin akanner@ (land mines)" - hnchum e patasxan@ ...
Christina jan, qo postingi mej mi hat anchshtuthyun ka kapvats Vrastani Britanakan Xorhrdi het. Bann ayn e, wor Vrastanum BC-i anglereni usucanman miak taratsashrjanayin teaching center-n e, wor@ chka Hayastanum - kam BC-in woroshel e wor hayerin petq chi intensiv hayeren sovorel, kam pogher chunen aydqan kentronner pahelu hamar, kam el parzapes hayeri anglereni imacuthyun bavararum e angliacinerin. Isk Hayastani BC-n anglereni usucman gortsum bavararvum e miayn nyuter tramadrelov u mardkanc inqnusucanman drdelov :) Aynpes wor ayd arumov Hayastann u Vrastan@ hamematuthyan ezrer chunen parzapes.
Christ, indz dur ekav, vor Armenn edqan chezoq a artahaytvel "amen inch kananc dzerqum"-in kam el du es bac toghel hetaga manramasnery. Vorevhetev en tpavorutyunn a gratsicd, vor Armeny pastn ardznagrel a vorpes bnakanon erevuyt. Edpes a?
Post a Comment
<< Home